Literatura niderlandzka

(Rozmowy) o współczesnej literaturze niderlandzkiej – strona prowadzona przez Fundację Literatura

„Podróż powietrzna” – Willem Bilderdijk

„Podróż powietrzną” przełożył z niderlandzkiego  Damian Olszewski, zredagowała Katarzyna Ophelia Koćma, a ilustrację na okładce wykonał Gary Kezele.

Książkę kupić można w sklepie internetowym Wydawnictwa IX: E-BOOK

cover

Willem Bilderdijk (1756 – 1831 r.) to holenderski pisarz, nauczyciel i adwokat. W swoich dziełach wyrażał sprzeciw wobec realizmu dominującego w literaturze osiemnastowiecznej Europy. Poetyckim stylem zachwycał w wielu gatunkach – balladach, wierszach, eposach. Zapamiętany jest przede wszystkim jako poeta, jednak zostawił po sobie także jedno znaczące dzieło, które czytelnik trzyma teraz w rękach – „Podróż powietrzną”. Tę nowelę uważa się powszechnie za pierwszą niderlandzką fantastykę naukową, w której Bilderdijk miał szansę ukazać zdobywaną od najmłodszych lat encyklopedyczną wiedzę oraz znajomość języków klasycznych. Choć „Podróż powietrzna” została przyćmiona przez inne znaczące dzieła amsterdamczyka, stanowi fundamenty niderlandzkiej literatury fantastycznej.

Próbując przypasować Podróż powietrzną do określonego podgatunku science fiction, z proponowanych przez Dominikę Oramus w pracy „O pomieszaniu gatunków. Science fiction a postmodernizm”, poświęconej przede wszystkim dziełom późniejszym niż Bilderdijka, możemy natrafić na pewne trudności. Niniejsza opowieść pozbawiona jest pewnych kluczowych elementów, jak wyznaczenie czasu czy charakterystyka pozostałych postaci, przez co analiza pod względem gatunkowym będzie bardzo ograniczona. Moglibyśmy pokusić się o założenie, iż „Podróż powietrzna” należy do SF kontaktowej, problemem pozostaje jednak to, czy napotkana istota rzeczywiście była obca.

„Podróż powietrzna” nie będąc intencjonalnie pisana wedle ram jednego podgatunku science fiction, przypomina przede wszystkim „Niezwykłą podróż” Juliusza Verne’a. Utwory tego typu nazywa się także „powieścią geograficzną”, choć tutaj, zważywszy na rozmiar dzieła, skłaniałbym się bardziej ku nazwaniu go nowelą czy opowiadaniem. Rzecz jednak w tym, iż gatunek ten opiera się na opisaniu alternatywnej rzeczywistości, gdzie podstawą rozmyślań bohaterów jest właśnie adekwatność mitów i symboli, odniesienie ich do rzeczywistości i próba wyjaśnienia nieznanego, czy raczej dotąd niepoznanego świata swoim własnym, ograniczonym leksykonem i percepcją – podobnie z resztą, jak czynili to ludzie w starożytności. Jednak Bilderdijk nie odnosi się do kolonialnej historii świata, nie próbuje podbijać nowych lądów, a przynajmniej nie w tradycyjnym tego słowa znaczeniu. Wyruszamy dalej, poza obręb globu ziemskiego i, wbrew pozorom, tylko ten element sprawia, że „Podróż powietrzna” jest tak fantastyczna i wyjątkowa, zwłaszcza na gruncie zachowawczej kultury holenderskiej. Co więcej, sam autor dochodzi do stwierdzenia, że kolonizacja podksiężyca powinna koniecznie stać się realnym przedsięwzięciem przyrodników i astronomów. Jeśli bowiem nikt poza nami nie może partycypować w odkryciu, odkrycia zwyczajnie nie ma.

Damian Olszewski

Wydawnictwo IX
Rok wydania: 2019
Autor: Willem Bilderdijk
Przekład i opracowanie: Damian Olszewski
Redakcja: Katarzyna Koćma
Okładka: Gary Kezele
Redakcja techniczna: Krzysztof Biliński
Format: 125×195 mm
Ilość stron: 92

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.

%d blogerów lubi to: